Turbosprężarka VTG w DAF XF 106 (MX-13): objawy, kody błędów, naprawa czy wymiana

Przed zakupem części warto skonsultować dobór. Prosimy o opis objawów oraz numer katalogowy lub VIN.

Zadzwoń: 733 030 863 Formularz zapytania

Turbosprężarka VTG w DAF XF 106 z silnikiem PACCAR MX-13 psuje się na dwa sposoby. Pierwszy to zablokowana albo ociężała geometria i jej siłownik: silnik wchodzi w tryb awaryjny, DAVIE 4 pokazuje błąd ciśnienia doładowania lub położenia siłownika, a po wyłączeniu i ponownym uruchomieniu objaw wraca. Drugi to zużyte łożyska: olej w rurach dolotowych i w intercoolerze, niebieski dym, gwizd albo metaliczny szum i wyczuwalny luz na wale. W pierwszym przypadku często da się naprawić bez wymiany całego turbo, w drugim turbo trzeba wymienić na nowe, regenerowane albo używane z demontażu. Niżej jak to odróżnić, co sprawdzić przed zakupem i co wymienić razem z turbo, żeby nowe nie poszło za starym.

Czym turbo VTG różni się od stałej geometrii i po co to wiedzieć

W turbosprężarce o stałej geometrii spaliny trafiają na wirnik zawsze tym samym kanałem, więc przy małych obrotach doładowanie jest słabe. W turbosprężarce VTG przed wirnikiem turbiny stoi wieniec ruchomych łopatek, które zmieniają przekrój kanału: przy małych obrotach zwężają go i przyspieszają spaliny, przy dużych otwierają. Łopatkami rusza siłownik sterowany przez sterownik silnika, a jego położenie jest cały czas porównywane z ciśnieniem doładowania. W MX-13 Euro 6 to samo turbo pomaga też budować przeciwciśnienie dla układu EGR.

Turbo VTG ma więc części ruchome po stronie gorącej, w sadzy i w temperaturze spalin. Łopatki i pierścień sterujący zapiekają się, a siłownik pracuje tysiące razy na trasie. Dlatego usterki VTG dzielą się na te „od geometrii”, które zwykle da się naprawić, i te „od łożysk”, których nie.

Objawy: spadek mocy, tryb awaryjny, dym, kody błędów

Objawy od strony geometrii i siłownika:

  • spadek mocy pod obciążeniem, auto nie wchodzi w obroty jak dawniej,
  • tryb awaryjny po kilku minutach jazdy, często po dłuższym postoju,
  • błędy ciśnienia doładowania (za niskie albo za wysokie) i błędy położenia siłownika w DAVIE 4,
  • zwiększone spalanie i wolniejsza regeneracja DPF,
  • czarny dym przy przyspieszaniu.

Objawy od strony łożysk:

  • niebieski dym, zwłaszcza po dłuższej pracy na biegu jałowym,
  • olej w rurze między turbo a intercoolerem i w samym intercoolerze,
  • gwizd zmieniający się z obrotami albo metaliczny szum,
  • wyczuwalny luz promieniowy lub osiowy na wale po zdjęciu rury dolotowej,
  • ślady na łopatkach sprężarki od otarcia o obudowę.

Konkretnych numerów kodów nie podajemy, bo zależą od wersji oprogramowania i rocznika; opis błędu w DAVIE 4 jest ważniejszy niż numer. Przy diagnozie prosimy o zrzut z DAVIE z listą kodów i z parametrami na żywo: ciśnienie doładowania zadane i rzeczywiste oraz położenie siłownika zadane i rzeczywiste. Jeśli siłownik dostaje polecenie, a położenie nie nadąża, to geometria albo siłownik. Jeśli siłownik jest w pozycji, a ciśnienia brak, trzeba szukać nieszczelności w dolocie, w intercoolerze i w EGR, zanim ktoś kupi turbo.

Zablokowana geometria, siłownik, łożyska: co naprawić, co wymienić

Zapieczoną geometrię często da się odratować. Warsztat zdejmuje turbo, rozkłada obudowę turbiny, czyści wieniec łopatek i pierścień sterujący z nagaru i sprawdza, czy mechanizm chodzi w całym zakresie bez oporu. Jeśli łopatki są całe, a wał nie ma luzu, turbo wraca na silnik z nowymi uszczelkami. Siłownik elektryczny sprawdza się testem z DAVIE 4; uszkodzony wymienia się osobno, a po montażu wymaga kalibracji zgodnie z procedurą serwisową.

Łożysk nie naprawia się na miejscu. Luz na wale oznacza, że wirnik mógł już dotknąć obudowy, a olej z układu smarowania poszedł do dolotu i do wydechu. Tu są trzy wyjścia: turbo nowe, turbo regenerowane przez firmę, która wyważa wirnik i wymienia wkład, albo turbo z demontażu. Wybór zależy od wieku pojazdu i tego, ile ma jeszcze jeździć; o tej decyzji ogólnie piszemy w artykule nowa, zamiennik czy część z demontażu.

Przed wymianą sprawdź, czy turbo w ogóle jest winne. Zablokowany DPF, nieszczelny intercooler, pęknięta rura dolotowa, nieszczelny zawór EGR i zawór BPV dają podobne objawy ciśnienia. O BPV piszemy w osobnym artykule o zaworze BPV w DAF XF 106.

Nowe, regenerowane czy z demontażu: co sprawdzić przed zakupem

Turbo z demontażu zdejmujemy z silników MX-13 i MX-11, które sami rozbieramy w Mostach. Zanim kupisz używane turbo, u nas czy u innego sprzedawcy, sprawdź albo zapytaj o cztery rzeczy:

  • luz promieniowy i osiowy wału, ręcznie, przy zdjętych rurach,
  • stan łopatek sprężarki i turbiny, czy nie ma wyszczerbień i śladów otarcia o obudowę,
  • ruch geometrii w całym zakresie, czy siłownik przesuwa pierścień bez zacięć,
  • ślady oleju po stronie sprężarki, które świadczą o zużytym uszczelnieniu wału.

W ogłoszeniu podajemy numer z tabliczki turbo. Turbo, które nie spełnia któregoś z tych warunków, nie nadaje się do montażu.

Co wymienić razem z turbo i czego nie robić po montażu

Nowe, regenerowane czy używane turbo pójdzie za starym, jeśli nie usuniesz przyczyny. Razem z turbo wymień olej i filtr oleju, przewód zasilania olejem (często jest zapieczony w środku i dławi przepływ), uszczelki przewodu spływowego i filtr powietrza. Intercooler i rury dolotowe trzeba wyczyścić z oleju, a przy większej ilości oleju wymienić, bo resztki trafią do nowego turbo i do komory spalania. Trzeba też sprawdzić, czy przewód spływu oleju do miski nie jest zgnieciony ani zatkany, bo wtedy olej cofa się przez uszczelnienia wału.

Po montażu:

1. Przed pierwszym uruchomieniem wlej czysty olej do króćca zasilającego i przekręć wirnik ręką. 2. Uruchom silnik bez dodawania gazu i zostaw go na wolnych obrotach, aż ciśnienie oleju się ustabilizuje. 3. Nie gaś silnika od razu po zjeździe z trasy, daj mu chwilę na biegu jałowym, żeby turbo ostygło przy pracującym smarowaniu. 4. Nie dodawaj gazu przy zimnym silniku, zwłaszcza w mróz. 5. Po pierwszej jeździe pod obciążeniem skasuj błędy i odczytaj parametry doładowania w DAVIE 4.

Kiedy turbo wymienisz we własnym warsztacie, a kiedy jechać do ASO DAF albo warsztatu z testerem DAF

Samą turbosprężarkę wymienisz we własnym warsztacie, jeśli masz momenty dokręcania z instrukcji, nowe uszczelki i czas na wyczyszczenie dolotu. Do serwisu autoryzowanego DAF jedź, gdy siłownik wymaga kalibracji, gdy trzeba przetestować geometrię w DAVIE 4 albo gdy po wymianie wracają błędy doładowania. Tam jednym narzędziem zmierzą ciśnienia i sprawdzą EGR oraz DPF. Jeśli w oleju są opiłki albo łopatki poszły do dolotu, serwis powinien sprawdzić też silnik, zanim założy nowe turbo.

Części, które zwykle idą do wymiany przy tej usterce

Pozostałe kategorie, nowe i z demontażu, są na stronie części DAF XF 105 i XF 106.

Szukasz turbo z demontażu? Zadzwoń z numerem silnika albo VIN do Tomasza: 733 030 863, pn–pt 8:00–17:00, sob 8:00–14:00, albo napisz na biuro@jktruck.pl. Powiemy, czy mamy turbo do Twojego silnika. Zamówienie do 10:00 wysyłamy tego samego dnia roboczego. Ogłoszenia: silnik na otomoto.

Podobny objaw w Państwa pojeździe? Pomożemy dobrać część na podstawie opisu usterki oraz numeru katalogowego lub VIN.

Zadzwoń: 733 030 863 Formularz zapytania

Podobne poradniki